Terwijl in Nederland de eerste tekenen van de lente verschijnen, begint in Zweden een heel eigen seizoen. Geen echte winter meer, maar ook nog geen lente. De Zweden noemen het vårvinter: letterlijk voorjaarswinter. Het is een periode die vaak wordt omschreven als het vijfde seizoen van het noorden.
Wat is vårvinter?
Vårvinter valt meestal in maart en begin april. De winter ligt er nog volop: de sneeuw is er nog, meren zijn nog bevroren en de skigebieden draaien op volle toeren. Maar er verandert iets wezenlijks.
De zon komt steeds hoger te staan en begint voor het eerst sinds maanden weer echt warmte te geven. Je voelt het in je gezicht wanneer je buiten staat. De dagen worden snel langer en overal zie je mensen weer naar buiten trekken.
Na een lange donkere winter voelt dat bijna als een collectieve opluchting.
Iedereen naar buiten
Zodra de zon zich laat zien, gebeurt er iets typisch Zweeds: iedereen gaat naar buiten. Er worden overal kampvuurtjes gemaakt, mensen zitten op rendiervellen en genieten van de zon alsof het al lente is.
Het is ook niet ongewoon dat iemand in een T-shirt in de sneeuw zit. Niet omdat het warm is zoals in de zomer, maar omdat de zon eindelijk weer kracht heeft.
Voor veel Zweden is vårvinter dan ook de perfecte periode om eropuit te gaan.
Sportlov en het leven in de bergen
Dat komt mooi uit, want afgelopen week was in Zweden de sportlov: de sportvakantie. In verschillende regio’s verspreid over februari en maart krijgen scholen een week vrij, zodat families naar de bergen kunnen.
Veel Zweden trekken dan naar hun vakantiehuisje in een skigebied, om te skiën, langlaufen of sneeuwscooteren. Overdag op de piste, ’s avonds rondom de houtkachel.
En als de zon schijnt, zitten mensen buiten in de sneeuw bij een kampvuur met een kop koffie (ofwel kokkaffe) of iets sterkers zonnebril op, gezicht in de zon.
IJsviswedstrijden en kampvuren op het ijs
Vårvinter is ook hét seizoen voor ijsviswedstrijden. Op bevroren meren verschijnen hele kleine dorpen van vissers.
Het typische beeld:
een sneeuwscooter, een rendiervel om op te zitten, een klein gaatje in het ijs met een hengeltje erin, een kampvuur dat zachtjes knispert en natuurlijk een biertje in de hand.
Het zijn sociale dagen op het ijs, waar sport en gezelligheid minstens zo belangrijk zijn als de vis.
De perfecte periode voor het noorderlicht
Niet voor niets organiseer ik juist in deze periode mijn reis naar het noorden. Vårvinter is namelijk een van de beste momenten om het noorderlicht te zien.
Natuurlijk blijft de natuur onvoorspelbaar. Maar er zijn een paar redenen waarom maart zo interessant is:
-
Meer zonneactiviteit rond de lente-equinox (21 maart)
In deze periode zijn er vaak sterkere en frequentere noorderlichtshows. -
Langere dagen, maar nog donkere nachten
Overdag kun je volop activiteiten doen zoals hondensledetochten of skiën, terwijl de nacht nog donker genoeg blijft voor het noorderlicht. -
Stabieler weer
In maart is het weer vaak rustiger en helderder dan in december en januari, wat de kans op een heldere hemel vergroot. -
Minder extreme kou
Het kan nog steeds koud zijn, maar meestal minder streng dan midden in de winter.
Een seizoen dat je moet meemaken
Vårvinter is moeilijk uit te leggen aan iemand die het nooit heeft meegemaakt. Het is de combinatie die het bijzonder maakt: winterlandschappen, lentezon en mensen die de terugkeer van het licht vieren.
Sneeuw onder je voeten, zon op je gezicht en misschien ’s avonds dansend groen licht aan de hemel.